Tôi luôn nghĩ rằng Ninh Bình đẹp vì thiên nhiên, vì lịch sử, vì du lịch. Nhưng khi thấy những bức ảnh cũ từ đầu thập niên 1990, tôi chợt nhận ra một điều khác, nơi này từng là một miền bình yên mộc mạc, chưa được chạm tới bởi đám đông, bởi quảng cáo, bởi brochure du lịch. Những bức ảnh mà nhiếp ảnh gia người Đức Hans-Peter Grumpe chụp lại vào năm 1991 khiến tôi thấy quê hương mình thật khác, mang đậm nét của miền bắc Việt Nam ở thời kì đầu của đổi mới đất nuuớc - rất đời và rất thật.